سه شنبه ٠٨ مهر ١٣٩٩
صفحه اصلی > مقالات 
نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 760992
 بازدید امروز : 151
 کل بازدید : 2389712
 بازدیدکنندگان آنلاين : 2
 زمان بازدید : 0/2188
اخبار > مناظرات امام هشتم(ع) و دفاع از اهل بیت(ع)


  چاپ        ارسال به دوست

اهداف مأمون از تشکیل مناظرات

مناظرات امام هشتم(ع) و دفاع از اهل بیت(ع)

مناظرات امام هشتم(ع) و دفاع از اهل بیت(ع) 

بدون شک پوشش ظاهري این مناظرات اثبات و تبیین مقام والاي امام هشتم(ع) در رشته هاي علوم مختلف و معارف قرآني بود؛ اما این که هدف و یا اهداف پشت پرده مأمون از این کار چه بوده، احتمالات و اقوالي بیان شده است که برخي از آن ها از این قرار است: 
 
1. گروهي بر این باورند که هدف مأمون جز این نبود که به پندار خویش مقام امام(ع) را در انظار مردم مخصوصا ایرانیان پایین آورد و مردم گمان کنند که حضرت رضا(ع) تنها به مسائل ساده قرآني یا حدیثي آشناست و از فنون و علوم دیگر بي بهره است؛ چنان که خود مأمون به سلیمان مروزي، عالم مشهور علم کلام، بعد از این که دستور داد با حضرت رضا(ع) مناظره کند، گفت: «هدف من چیزي جز این نیست که راه را بر او ببندي؛ چرا که مي دانم تو در علم و مناظره توانا هستي.» و اباصلت نیز در این باره مي گوید: «از آن جا که امام در میان مردم به علت فضائل و کمالات معنوي خود محبوبیت روز افزون مي یافت، مأمون بر آن شد که علماء کلام را از هر نقطه کشور فرا خواند تا در مباحثه، امام را عاجز کنند و بدین وسیله، مقامش از نظر دانشمندان پایین بیاید و عامّه مردم نیز پي به کمبودهایش ببرند؛ ولي امام(ع) دشمنان خود، از یهودي، مسیحي، زردشتي، برهمن، صابئي، منکر خدا و... همه را در بحث محکوم کرد.» 
2. ممکن است هدف مأمون این بوده که مي خواسته مقام والاي امام هشتم(ع) را تنها در بُعد علمي منحصر کند و تدریجا از مسائل سیاسي کنار بزند و چنین نشان دهد که امام مردي عالم و پناهگاه امت اسلامي در مسائل علمي است، نه در مسائل سیاسي و به این ترتیب، شعار تفکیک دین از سیاست را عملي کند. 
3. مناظرات پوششي بوده است براي سرگرمي مردم و پوشیده ماندن نقاط ضعف حکومت مأمون. 
4. انگیزه دیگر مأمون این بوده که به عنوان یک زمامدار عالم در جامعه اسلامي معرفي شود و مردم عشق او را به علم و دانش، آن هم در محیط ایران و اسلام آن روز باور کنند و از این طریق، گروهي را جذب دستگاه خود سازد. به هر حال، مناظرات با هر انگیزه که تشکیل مي شد، نتوانست مأمون را به اهداف خود برساند و برعکس، هر بار نتیجه به سود حضرت رضا و اهل بیت(ع)  تمام مي شد. 
 

تنوع مناظرات 

مناظرات حضرت رضا(ع) فراوان و متنوع است که بخش مهمي از این مناظرات را شیخ صدوق در کتاب«عیون اخبار الرضا(ع)» و مرحوم علامه مجلسي در جلد 49 «بحارالانوار» و مرحوم طبرسي در جلد دوم«احتجاج» نقل کرده اند. هم چنین در کتاب «مسند الامام الرضا(ع)» جلد 2 نیز آمده است. اهم این مناظرات از این قرار است: 
1. مناظره با جاثلیق پیشواي بزرگ مسیحیان در زمان حضرت رضا(ع)؛ 
2. مناظره با رأس الجالوت پیشواي یهودیان در آن زمان؛
3. مناظره با هربز اکبر پیشواي زردشتیان؛
4. مناظره با عمران صابئي مدافع مذهب صابئین که خود را پیرو حضرت یحیي(ع) مي دانند؛ 
5. مناظره با سلیمان مروزي مشهورترین عالم علم کلام در خطه خراسان؛ 
6. مناظره با علي بن محمد بن جُهم ناصبي؛ 
7. مناظره با ارباب مذاهب مختلف در بصره؛
8. مناظره با جمعي از علماء و خود مأمون.
تک تک مناظرات حضرت داراي محتواي عمیق و عالي است و از نظر فن مناظره و طرز ورود و خروج در بحث ها پربار و راه گشا و آموزنده است. در این مقال، فقط به آن سخنان و آن بخش از مناظرات آن حضرت اشاره مي کنیم که به نوعي از اهل بیت(ع)  دفاع و حقانیّت آن ها به اثبات رسیده است. 
 
1. مناظره با جاثلیق: بخش اصلي و مهم این مناظره، مربوط به اثبات نبوت پیامبر اکرم، حضرت محمد(ص) مي باشد، در قسمتي از آن مي خوانیم: «جاثلیق گفت: آري، مي پذیرم که یوحنا از مسیح(ع) نقل کرده است و بشارت به نبوت مردي و نیز بشارت به اهل بیت و وصیش داده است؛ اما نگفته است این چه زماني واقع مي شود و این گروه را براي ما نام نبرده است. حضرت فرمود: اگر ما کسي را بیاوریم که انجیل را بخواند و آیاتي از آن را که نام محمد(ص) و اهل بیتش و امتش در آن هاست، براي تو تلاوت کند، آیا ایمان به او مي آوري؟» جاثلیق گفت: بسیار خوب. حضرت به نسطاس رومي فرمود: آیا سِفر سوم انجیل را حفظ داري؟ گفت: بلي، حفظ دارم. سپس حضرت به رأس الجالوت(بزرگ یهودیان) رو کرد و فرمود: آیا تو هم انجیل مي خواني؟ گفت: آري، به جانم سوگند! فرمود: سفر سوم را برگیر! اگر در آن ذکري از محمد و اهل بیتش بود، به نفع من شهادت بده و اگر نه، شهادت نده! سپس امام(ع) سِفْر سوم را قرائت کرد تا به نام پیامبر(ص) رسید. آن گاه متوقف شد و رو به جاثلیق کرد و فرمود: اي نصراني! تو را به حق مسیح و مادرش مي خوانم، آیا قبول داري که من از انجیل باخبرم؟ جاثلیق گفت: آري. پس حضرت نام پیامبر و اهل بیت(ع) و امتش را براي او تلاوت کرد و سپس فرمود: اي نصراني! چه مي گویي؟... جاثلیق: من آن چه را که وجود آن در انجیل براي من روشن شده است، انکار نمي کنم و به آن اعتراف دارم.» در جملات فوق، به خوبي حضرت رضا(ع) در کنار اثبات حقانیت نبوت پیامبر اکرم(ص)، امامت و وصایت امامان و اهل بیت عصمت(ع)  را نیز به اثبات رسانده است. 
 
2. مناظره با یحیي بن ضحاک سمرقندي: روزي مأمون گروهي از فقهاء و متکلمان را جمع کرد تا با امام رضا(ع) مناظره کنند. حضرت فرمود: شما یک نفر از بین خود انتخاب کنید و هر چه او گفت، شما ملتزم باشید! همه رضایت دادند که یحیي بن ضحاک سمرقندي که مانند او در خراسان نبود، انتخاب شود. ... آن گاه حضرت رو کرد به مأمون و فرمود: یحیي باید از پیشوایان خود براي من خبر دهد؛ آیا آن ها نسبت به خودشان دروغ گفتند یا راست گفتند؟ پس اگر اعتقاد او این است که آن ها نسبت هاي دروغ به خود داده اند، کذاب هستند و در نتیجه، لیاقت امامت[و خلافت] را ندارند و اگر عقیده اش این است که آن ها هر چه نسبت به خود گفته اند، راست گفته اند، پس اوّلي از آن ها(ابوبکر) گفت: «اَقیلُوني وَلِیَّتَکُمْ وَ لَسْتُ بِخَیْرِکُمْ؛ خلافت را از من پس بگیرید[و مرا معاف دارید! ولي و خلیفه شما شدم] در حالي که بهترین شما نیستم.» و دومي(عمر) گفت: «کانَتْ بَیْعَةُ اَبِي بَکْرٍ فَلْتَةً وَقَي اللَّهُ شَرَّها فَمَنْ عادَ لِمِثْلِها فَاقْتُلُوهُ؛ بیعت ابي بکر فتنه اي بود که خدا شرّش را حفظ کند. پس اگر کسي دو باره چنان بیعتي انجام دهد، او را بکشید!» ... و کسي که قتلش واجب است، چگونه عهد[و توصّیه] او براي غیرش(انتخاب عمر) پذیرفته مي شود، در حالي که خود او گفت: براي من شیطان گمراه کننده اي است. پس هر گاه به من مایل شد، مرا نگه دارید! و اگر خطا کردم، ارشادم کنید!» پس اگر راست مي گویند، امام و پیشوا نیستند و اگر دروغ مي گویند، یحیي چه جوابي دارد! 
 

مناظره با جمعي از علماء عراق و خراسان 

گروهي از علماء عراق و خراسان به امر مأمون، در جلسه اي گرد هم آمدند. از امام رضا(ع) نیز دعوت به عمل آمد. وقتي حضرت در آن مجلس حضور یافت، مأمون رو به حاضران در مجلس کرد و گفت: از معناي این آیه به من خبر دهید: «ثُمَّ اَوْرَثْنَا الْکِتابَ الَّذینَ اصْطَفَیْنا مِنْ عِبادِنا»؛ «سپس این کتاب را به آن بندگان مان که آن ها را برگزیده بودیم، به میراث دادیم.» علماء در جواب گفتند: منظور خداوند، همه امت[اسلامي] است. مأمون رو به امام رضا(ع) کرد که شما[در این باره] چه مي گویي؟ حضرت فرمود: آن گونه که علماء گفتند، نمي گویم، بلکه مي گویم: «اَرَادَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَ بِذَلِکَ الْعِتْرَةَ الطَّاهِرَةَ؛ منظور خداي تبارک و تعالي از این[کلمه اصطفینا] عترت پاک [رسول خدا] است.» مأمون گفت: چگونه منظور خداوند عترت است، نه مابقي امت؟ حضرت رضا(ع) فرمود: اگر خداوند هم امت را قصد کرده بود، پس همه امت باید در بهشت باشند؛ چون[در ادامه آیه] همه را اهل بهشت قرار داده، مي فرماید: «جَنَّاتُ عَدْنٍ یَدْخُلُونَهَا»؛ «بهشت هاي همیشگي که داخل آن مي شوند.» [یقینا همه امت اسلامي اهل بهشت نیستند] پس وراثت مخصوص عترت پاک است، نه دیگران. 

معصوم بودن عترت(ع)  

آن گاه حضرت رضا(ع) فرمود: آنان همان کساني هستند که خداوند در قرآن توصیف شان کرده و فرموده: «اِنَّما یُرِیدُ اللّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ اَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهیرا»؛ «همانا خداوند مي خواهد که آلودگي را از شما خاندان[پیامبر] بزداید و شما را پاک و پاکیزه گرداند.» و آنان همان کساني اند که رسول خدا(ص) فرمود: به درستي که من دو چیز گران بها: کتاب خدا و عترتم(اهل بیتم) را میان شما به جاي مي گذارم. هیچ گاه از یکدیگر جدا نشوند تا این که در حوض[کوثر] بر من وارد شوند. ببینید که پس از من با آن دو چگونه برخورد مي کنید. «یا أَیُّهَا النَّاسُ لَا تُعَلِّمُوهُمْ فَإِنَّهُمْ أَعْلَمُ مِنْکُمْ؛ اي مردم! به آنان چیزي یاد ندهید؛ زیرا آنان از شما داناترند.» 
 

مراد از آل کیست؟ 

در ادامه مناظره، علماء پرسیدند: اي اباالحسن! آیا«عترت» همان«آل» است یا غیر آن؟ حضرت رضا(ع) فرمود: آنان همان آل هستند[نه غیر آن]. علماء گفتند: این رسول خدا(ص) است که از او روایت شده که فرمود: «اُمَّتِي آلِي؛ امت من آل من هستند.»
حضرت فرمود: [هرگز مراد از آل، امت نمي تواند باشد. دلیل آن این است که] از شما مي پرسم: آیا صدقه بر آل محمد(ص) حرام است[یا نه]؟ گفتند: آري[حرام است]. حضرت فرمود: آیا بر امّت[نیز] حرام است؟ گفتند: نه. حضرت فرمود: این فرق میان آل و امت است. [لذا نمي شود گفت آل یعني امت. آن گاه فرمود:] واي بر شما به کجا مي روید! 
 

برتري عترت در قرآن 

حضرت رضا(ع) هر چند در محاصره مأمون و دستگاه او قرار داشت، ولي هر جا فرصت مي یافت، برتري و حقانیت اهل بیت(ع) را از طریق قرآن به اثبات مي رساند تا مخالفان نیز وادار به پذیرش شوند. در ادامه مناظره پیش گفته مي خوانیم: مأمون گفت: آیا خداوند عترت را در قرآن بر مردمان دیگر برتري داده است؟ حضرت رضا(ع) فرمود: «انَّ اللَّهَ الْعَزِیزَ الْجَبَّارَ فَضَّلَ الْعِتْرَةَ عَلَي سَائِرِ النَّاسِ فِي مُحْکَمِ کِتَابِهِ؛ [بلي] به درستي که خداوند عزیز و قهّار عترت را در آیات محکم کتابش بر دیگر مردمان برتري داده است.» مأمون گفت: [این برتري دادن] در کجاي کتاب خداست؟ حضرت رضا(ع) فرمود: در سخن خداي متعال که فرمود: «إِنَّ اللّهَ اصْطَفي آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إِبْراهیمَ وَ آلَ عِمْرانَ عَلَي الْعالَمینَ ذُرِّیَّةً بَعْضُها مِنْ بَعْضٍ»؛ «به یقین خداوند آدم و نوح و خاندان ابراهیم و خاندان عمران را بر مردم جهان برتري داده است و فرزنداني که بعضي از آنان از[نسل] بعضي دیگرند.» سخن حضرت اشاره به این است که عترت همان ذریه و فرزندان برگزید ابراهیم(ع) هستند که بر دیگران برتري داده شده اند. و آیات دیگري نیز در برتري اهل بیت(ع) آمده است؛ چنان که حضرت در ادامه مي فرماید: و خداوند در جاي دیگر فرمود: «اَمْ یَحْسُدُونَ النّاسَ عَلي ما آتاهُمُ اللّهُ مِنْ فَضْلِهِ فَقَدْ آتَیْنا آلَ اِبْراهیمَ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَةَ وَ آتَیْناهُمْ مُلْکاً عَظیماً»؛ «یا این که نسبت به مردم(اهل بیت) براي آن چه خدا از فضل خویش به آنان عطا کرده، رشک مي ورزند. در حقیقت، ما به خاندان ابراهیم کتاب و حکمت دادیم و به آنان مُلکي عظیم بخشیدیم.» منظور از «الناس» پیامبر اکرم و اهل بیت(ع) مي باشند؛ چنان که در تفسیر صافي روایات متعددي به این مضمون نقل شده است. زمخشري نیز گفته منظور از«الناس» پیامبر اکرم(ص) و مؤمنان است که البته مؤمنان داراي فضیلت، همان اهل بیت(ع) هستند. حضرت رضا(ع) در ادامه سخنان مي فرماید: آن گاه خداوند در قرآن روي سخن را به مؤمنان دیگر باز گردانده، [دستور داده است که از اهل بیت(ع) اطاعت کنند؛ لذا] مي فرماید: «یا اَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا اَطیعُوا اللّهَ وَ اَطیعُوا الرَّسُولَ وَ اُولِي الاَْمْرِ مِنْکُم»؛ «اي کساني که ایمان آورده اید! خدا را اطاعت کنید و پیامبر و صاحب امر از خود را[نیز] اطاعت کنید!» مقصود[از دو آیه پیش گفته] کساني است که کتاب[خدا] و حکمت را به ارث برده اند(اهل بیت(ع)) و به خاطر این دو میراث به آنان رشک و حسد برده مي شود... و[در آیه دوّم] اطاعت از برگزیدگان منظور است.» در ذیل آیه فوق، روایات فراواني وارد شده است که منظور از صاحبان امر اهل بیت(ع)  مي باشند، از جمله امام صادق(ع) فرمود: «این آیه«اَطیعُوا اللّهَ» درباره علي بن ابيطالب، حسن و حسین (ع) وارد شده است. پس گفته شد: مردم مي گویند: چرا خداوند در کتابش(قرآن) نام علي و اهل بیت(ع) را نبرده است؟ حضرت صادق(ع) فرمود: به آن ها بگویید: خداوند نماز را نازل[و واجب] فرمود، ولي[در قرآن] نفرمود: سه رکعت و یا چهار رکعت بخوانید تا این که پیامبر اکرم(ص) نماز را براي آن ها تفسیر[و تعداد رکعات را بیان ]کرد و[آیه] زکات را بر پیغمبر نازل کرد و نفرمود: از هر چهل درهم، یک درهم پرداخت کنید تا این که رسول خدا(ص) براي مردم تفسیر کرد. و حج را واجب کرد و نفرمود: هفت بار طواف کنید تا این که رسول خدا(ص) بیان کرد و همین طور آیه«اَطیعُوا اللّهَ وَ اَطیعُوا الرَّسُولَ وَ اُولِي الاَْمْرِ مِنْکُمْ» درباره علي و حسن و حسین(ع) نازل شد. پس رسول خدا(ص) در باره علي(ع) فرمود: هر کس من مولا و سرپرست او هستم، علي مولاي اوست. و فرمود: شما را به کتاب خدا و اهل بیتم سفارش مي کنم... و قرآن براي تأیید پیامبر اکرم(ص) آیه تطهیر را در باره علي و حسن و حسین و فاطمه(س) نازل فرمود.» 
 

تفسیر اصطفاء در قرآن 

 
علماء در ادامه مناظره پرسیدند: آیا خداي متعال«اصطفاء» (برگزیدگي) را در قرآن تفسیر فرموده است؟ امام رضا(ع) فرمود: برگزیدگي[و اصطفاء] را به غیر از باطن [آیات] در ظاهر[قرآن] در دوازده جا تفسیر کرده است: 
 
1. آیه تطهیر: «اِنَّما یُریدُ اللّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ اَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهیرا»؛ «همانا خداوند اراده کرد آلودگي را از شما خاندان[پیامبر] ببرد و شما را پاک و پاکیزه گرداند.» و این فضیلت عصمت نشانه انتخاب و مصطفي بودن اهل بیت(ع) مي باشد. 
 
2. آیه مباهله: «فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ اَبْناءَنا وَ اَبْناءَکُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَکُمْ وَ اَنْفُسَنا وَ اَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللّهِ عَلَي الْکاذِبینَ»؛ «بگو: بیایید، پسران مان و پسران تان و زنان مان و زنان تان و نفوس ما و نفوس شما را دعوت کنیم. آن گاه مباهله کنیم و لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم.» خداوند در آیه فوق پاکان را از دیگران ممتاز ساخته و به پیامبر دستور داده آن ها را براي مباهله بیاورد. پیامبر اکرم(ص) علي و حسن و حسین و فاطمه(ع) را آورد و آنان را هم پاي خویش قرار داد. آن گاه حضرت رضا(ع) فرمود: «آیا معناي سخن خدا: «اَنْفُسَنا وَ اَنْفُسَکُم» را مي دانید؟ علماء حاضر در مجلس مأمون گفتند: مقصود از آن خود پیامبر(ص) بوده است. حضرت ابوالحسن(ع) فرمود: اشتباه گفتید. مسلما تنها علي(ع) را قصد کرده است. از چیزهایي که دلالت بر این مطلب مي کند، سخن پیامبر است که در مورد طائفه«بنُو ولیعه» فرمود: باید [به کارهاي زشت خود] پایان دهند وگرنه مردي هم چون خودم را به سوي ایشان مي فرستم(علي(ع)). و این امتیازي است که هیچ کس به آن پیشي نگرفته و برتري اي است که هیچ بشري به آن راه نیافته و شرافتي است که هیچ آفریده به آن سبقت نگرفته است؛ چرا که جان علي(ع) را همانند جان خویش قرار داد.» علماء عامّه، از جمله زمخشري به این مسأله اعتراف دارند که آیه مباهله قوي ترین دلیل بر برتري اصحاب کساء(ع) است. 
 
3. باز ماندن درِ خانه اهل بیت(ع) به مسجد پیامبر(ص): امام چهارم(ع) فرمود: پیامبر(ص) همه مردم را از مسجدش بیرون کرد[و در خانه هاي آن ها را به مسجد بست]، جز عترت[خویش] را[که درب خانه آن ها را به سوي مسجد باز گذارد]، به طوري که مردم زبان به شکایت گشودند و عبّاس[عموي پیامبر] شِکوه کرد و گفت: اي رسول خدا[در خانه] علي را باقي گذاشتي و[در خانه هاي دیگر را بستي و] ما را بیرون کردي؟ فرمود: «من او را باقي نگذاشتم و شما را بیرون نکردم، بلکه خدا او را [در مسجد] باقي گذاشت و شما را بیرون کرد.» و این قضیّه آشکار کننده این سخن پیامبر(ص) به علي(ع) است که فرمود: «منزلت تو نسبت به من همانند منزلت هارون نسبت به موسي است.» علماء گفتند: این در کجاي قرآن آمده است؟ حضرت رضا(ع) فرمود: در این مورد، آیه اي از قرآن را براي شما مي خوانم که شاهد این ادعاست و آن این است: «وَ اَوْحَیْنا اِلي مُوسي وَ اَخیهِ اَنْ تَبَوَّءا لِقَوْمِکُما بِمِصْرَ بُیُوتاً وَ اجْعَلُوا بُیُوتَکُمْ قِبْلَةً»؛ «و به موسي و برادرش وحي کردیم که شما دو تن، براي قوم خود در مصر خانه هایي ترتیب دهید و سراهایتان را رو به روي هم قرار دهید!» در این آیه شأن و مقام هارون(ع) نسبت به موسي(ع) و هم چنین شأن و مقام علي(ع) نسبت به رسول خدا(ص)[با توجّه به حدیث منزلت بیان شده] است. و همراه این، دلیل آشکار دیگري در سخن رسول خدا(ص) است که فرمود: «همانا این مسجد براي جنب و حائض حلال نیست، جز بر محمّد و آل محمّد(ص).» علماء گفتند: این شرح و بیان جز در نزد شما جماعت خانواده رسول خدا(ص) یافت نشود. حضرت رضا(ع) فرمود: و چه کسي این[فضیلت] را براي ما انکار مي کند و حال آن که رسول خدا(ص) فرمود: «من شهر دانشم و علي درب آن.» پس هر که بخواهد وارد شهر دانش شود، باید از در آن وارد شود... . 
 
4. آیه ذوي القربي: سخن خدا است که فرمود: «وَ آتِ ذَا الْقُرْبي حَقَّهُ»؛ «و حق خویشاوندان را بده!» این امتیازي است که خداي عزیز و قهار، ایشان را به آن اختصاص داده و آنان را بر امّت برگزیده است. وقتي این آیه نازل شد، رسول خدا(ص) فرمود: فاطمه را نزد من بخوانید! فاطمه(س) را دعوت کردند. آن گاه حضرت فرمود: اي فاطمه! عرض کرد: لَبَّیْکَ اي رسول خدا! رسول اکرم(ص) فرمود: به درستي که فدک با اسب سواران و شتر سواران سپاه[و خلاصه با جنگ] به دست نیامده، بلکه آن مختص من است، نه مسلمانان. به خاطر فرمان خداوند آن را براي تو قرار دادم. آن را براي خودت و فرزندانت نگه دار! 
 
 
5. آیه مودّت: خداي عزیز فرمود: «قُلْ لا اَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ اَجْراً اِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبي»؛ «بگو: به ازاء آن(رسالت) پاداشي از شما درخواست ندارم، جز دوستي درباره خویشاوندان[و اهل بیتم].» این امتیاز مختص پیامبر(ص) و آل اوست، نه باقي انبیاء و آل شان... خداوند دوستي اهل بیت(ع) را واجب کرد؛ چون مي دانست آن ها هیچ گاه از دین سر بر نمي تابند و هیچ گاه به گمراهي باز نمي گردند و[نکته] دیگر این که اگر مردي دوستدار مردي باشد، ولي یکي از خانواده او را دشمن بدارد، دلش[در دوستي او] سالم و صاف نخواهد ماند. پس هر کس به این دستور عمل کند و با رسول خدا(ص) و خانواده او دوست باشد، رسول خدا(ص) نمي تواند او را دشمن بدارد و هر کس دوستي اهل بیت(ع) را ترک کند و به آن عمل نکند و خانواده پیامبر(ص) را دشمن بدارد، بر رسول خدا(ص) لازم است که او را دشمن بدارد؛ چرا که او واجبي از واجبات خدا را ترک کرده است. ... آن گاه که این آیه نازل شد، رسول خدا(ص) در میان اصحابش ایستاد و خدا را سپاس گفت و ستود. سپس فرمود: اي مردم! به راستي خداوند بر شما عملي را واجب کرده است، آیا به آن عمل مي کنید؟ کسي به او پاسخ نداد. روز دوّم در میان آنان ایستاد و همانند سخن روز قبل را تکرار کرد. کسي به او پاسخ نداد. روز سوم در میان آنان ایستاد و فرمود: اي مردم! به راستي خداوند عملي را بر شما واجب کرده است، آیا به آن عمل مي کنید؟ کسي پاسخ او را نداد. سپس فرمود: اي مردم! متوجّه باشید آن[عمل واجب] در مورد طلا و نقره و خوردني و پوشیدني[و خلاصه در باره درخواست مال] نیست. مردم گفتند: پس در این صورت، آن را بیان کنید! حضرت این آیه(پیش گفته) را تلاوت فرمود. [مردم] گفتند: اگر این باشد، آري، عمل مي کنیم. ولي بیشتر آنان وفا نکردند... . 
6. آیه صلوات: خداوند مي فرماید: «اِنَّ اللّهَ وَ مَلائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَي النَّبِیِّ یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلیما»؛ «خداوند و فرشتگانش بر پیامبر درود مي فرستند. اي کساني که ایمان آورده اید! بر او درود بفرستید و سلام گویید و کاملاً تسلیم باشید!» و سلام و درود کامل آن است که بر آل او نیز سلام و دورد فرستاده شود. ... مأمون گفت: این چیزي است که در آن هیچ گونه اختلافي نیست، بلکه اتفاق نظر است. آیا در نزد شما در علماء عامّه، از جمله زمخشري به این مسأله اعتراف دارند که آیه مباهله قوي ترین دلیل بر برتري اصحاب کساء(ع) است مورد«آل» چیزي واضح تر از این در قرآن وجود دارد؟ 
 
7. آیه سلام بر اهل بیت(ع): ابوالحسن الرضا(ع) فرمود: شما را از سخن خداوند آگاه مي سازم که فرمود: «یَس وَ الْقُرْآنِ الْحَکیمِ اِنَّکَ لَمِنَ الْمُرْسَلینَ عَلي صِرَاطٍ مُسْتَقیمٍ »؛ «یآس، سوگند به قرآن حکمت آموز که قطعا تو از فرستادگان بر راه راست هستي » مقصود از«یآس» چیست؟ علماء گفتند: [مقصود از] یآس محمّد(ص) است و در این سخن تردیدي نیست. حضرت ابوالحسن(ع) فرمود: خداوند به محمد(ص) و آلش با این [آیه و آیات دیگر] فضیلتي بخشیده است که هیچ کس با اندیشیدن[نیز] به کُنْه آن نرسد و آن این است که خداوند متعال بر هیچ کس سلام نفرستاده، مگر بر پیامبران الهي، مانند: نوح(ع)، ابراهیم(ع)، موسي(ع) و هارون(ع) و نفرموده سلام بر آل نوح(ع)، و یا آل ابراهیم(ع) ... تنها در مورد آل پیامبر اکرم(ص) فرمود«سَلامٌ عَلي إِلْ یاسینَ»؛ یعني سلام بر آل محمد(ص). در ادامه، امام رضا(ع) به آیات خمس و غنیمت، اطاعت از صاحبان امر، ولایت، اهل الذکر، امر به نماز اهل بیت و... استناد مي کنند که دلالت بر برتري اهل بیت(ع) و برگزیدگي آنان دارد. 
 
منبع: سايت حوزه   
 


١٢:٢٥ - جمعه ١٣ تير ١٣٩٩    /    شماره : ٦٧٤٣    /    تعداد نمایش : ٨٢


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





© Jbf-ar.org . All rights reserved.