سه شنبه ١٧ تير ١٣٩٩
صفحه اصلی > مقالات 
تازه هاي بخش
حضرت فاطمه زهرا(س) باید الگوی اخلاقی و رفتاری بانوان و دختران ایران اسلامی باشد.
بیانیه تاریخی رهبر انقلاب نقشه راه و سند ارزشمند مدیریتی است
...به جوانان عزیزم، در آغاز فصل جدید جمهوری اسلامی
کارشناس فرهنگی بانوان تبلیغات اسلامی اردبیل گفت: واحد پاسخگویی بانوان اردبیل در سه ماهه چهارم سال گذشته؛ 1500 مشاوره دینی انجام داد.
رهبر انقلاب به مسئولان: مردمی بودن به ادعا، نیست
کارشناس فرهنگی بانوان تبلیغات اسلامی اردبیل از اجرای ۴۰ نفر روز تبلیغ دینی به مناسبت ایام فاطمیه در مناطق مختلف شهر اردبیل خبر داد.​​​​​​
کارایی اندیشه دینی در فعالیت روحانیون بایستی نمود عینی داشته باشد چرا که این امر درخواست مهم آحاد مردم جامعه است.
مروارید قم
حجت‌الاسلام جعفرزاده گفت: کارکرد فرهنگی و دینی مساجد باید به شکل واقعی احیا شود تا در قواره یک نهاد تاثیرگذار بتوانند به فعالیت خود ادامه دهند.
هشت درس و پیام از هشتمین امام(ع)
نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 730420
 بازدید امروز : 1348
 کل بازدید : 2282903
 بازدیدکنندگان آنلاين : 1
 زمان بازدید : 0/1406
اخبار > در عصر رسالت رسول اعظم(ص) بانوان بي شماري از خرمن علوم الهي خوشه چيدند و بعد از خود آن ها را به عنوان يادگار براي نسل هاي بعدي نقل نمودند،


  چاپ        ارسال به دوست

حضرت معصومه(س) در جمع بانوان محدّثه

در عصر رسالت رسول اعظم(ص) بانوان بي شماري از خرمن علوم الهي خوشه چيدند و بعد از خود آن ها را به عنوان يادگار براي نسل هاي بعدي نقل نمودند،

آيتي از خداست معصومه

لطف بي انتهاست معصومه

جلوه اي از جمال قرآن است

چهره اي حق نماست، معصومه

عطر باغ محمدي دارد

زاده مصطفي است، معصومه

پرتوي از تلألو زهراست

گوهري پربهاست، معصومه

ماه عفت نقاب آل کسا 

دختر مرتضاست، معصومه

اختري در مدار شمس شموس

يعني اخت الرضاست، معصومه

زائران! يک در بهشت اينجاست

تربتش باصفاست، معصومه

در توسل به عترت و قرآن

باب حاجات ماست، معصومه(1) 

 

حضرت فاطمه معصومه(س) در روز اول ذيقعده سال 173(هـ.ق) در مدينه منوره، ديده به جهان گشود چنان که در مستدرک سفينة البحار مي خوانيم: «فاطمة المعصومة المولودة في غرّة ذي القعده سنة 173؛ فاطمه معصومه که در روز اول ذيقعده 173 بدنيا آمده است.»(2) پدر بزرگوار آن حضرت، امام کاظم(ع) و مادر گرامي اش نجمه خاتون مي باشد که بعد از تولد توسط حضرت رضا(ع) به طاهره ملقب گرديد.(3) در نتيجه فاطمه معصومه(س) با امام رضا(ع) خواهر و برادر ابويني هستند. فاطمه معصومه(س) در پي انتقال اجباري امام هشتم به مرو، بعد از يک سال تحمّل دوري برادر بزرگوارش از مدينه منوره، عازم خراسان گرديد که در مسير سفر در 23 ربيع الاوّل سال 201(هـ.ق) وارد شهر قم شده و مورد استقبال عدّه زيادي از مردم مشتاق و شيفته اهل بيت(ع) قرار گرفت، و بعد از هفده روز اقامت در منزل موسي بن خزرج، در سن 27 سالگي در سال 201(هـ.ق)(به اتفاق مورّخان)(4) ديده از جهان فرو بست و در«باغ بابلان» محل فعلي مزار آن حضرت، دفن گرديد. به بهانه رحلت آن بانوي بزرگوار نگاهي گذرا داريم به بانوان محدّثه تاريخ اسلام، و مقام محدّثه بودن کريمه اهل بيت حضرت معصومه(س).

 

جايگاه زن در فرهنگ ديني

در فرهنگ قرآني بر خلاف تصوّر برخي مکتب ها و افراد که فقط مردان را الگوي افراد و جامعه مي دانند، آن جا که مي خواهد اسوه ها و نمونه ها را معرّفي کند در کنار اسوه بودن حضرت ابراهيم(ع) و حضرت رسول اکرم(ص) الگوها و نمونه هايي از زنان وارسته و هم چنين زنان گمراه را به جامعه و مؤمنان معرّفي مي کند، قرآن علاوه بر فاطمه زهرا(س) و حضرت مريم(س) به عنوان الگو، همسر فرعون را نيز به عنوان زن نمونه معرّفي نموده است، زني که در بدترين محيط و فاسدترين مکان، يعني کاخ فرعون زندگي مي کرد، ولي با شکوه ترين ايمان و پايداري و فداکاري را به نمايش گذاشت، قرآن درباره او مي فرمايد: «و خداوند براي مؤمنان به همسر فرعون مثل زده است در آن هنگام که گفت: پروردگارا! خانه اي براي من نزد خودت در بهشت بساز و مرا از فرعون و کار او نجات ده و مرا از گروه ستمگران رهايي بخش!» نکته در خور دقّت در آيه فوق اين است که همسر فرعون هم چون مريم(س) نه تنها الگو براي زنان است بلکه مثال و نمونه براي کل جامعه است. اين نشان مي دهد که اسلام براي زنان آن قدر ارزش قائل است که به او ميدان داده تا در عرصه معنويات و پيشرفت هاي معنوي و اخلاق و فداکاري بتواند الگو و مثال براي مردان نيز باشد. اسلام در تاريخ خود زنان نمونه در عرصه هاي مختلف فراوان داشته از جمله صحنه هاي علمي، و بخصوص صحنه هاي علوم ديني و نقل حديث، آن چه در اين بخش پي گيري مي شود اسامي بانواني است که در عرصه نقل حديث و روايات در دوره هاي مختلف الگو و نمونه بوده اند.

زنان محدّثه در عصر رسالت

در عصر رسالت رسول اعظم(ص) بانوان بي شماري از خرمن علوم الهي خوشه چيدند و بعد از خود آن ها را به عنوان يادگار براي نسل هاي بعدي نقل نمودند، از جمله اين افراد که مي توان نام برد:

1ـ اسماء بنت عميس که روايات مختلفي از جمله رواياتي درباره فاطمه زهرا(س) از او نقل شده است 2ـ اسماء بنت يزيد الانصاريه 3ـ ام اسلم صاحبة الحصادة 4ـ امّ انس بن مالک 5 ـ امّ حرام بنت ملحان 6ـ امّ الحصين 7ـ ام حکم بن الزبير 8 ـ ام حميد الانصاريه 9ـ ام حارجه 10 ـ ام الورداء 11ـ ام رعلة القشيرية 12ـ ام سليط 13ـ ام سنان الاسلميه 14ـ ام شريک 15ـ ام عطية الدوسيه 16ـ ام عطية الانصاريه 17ـ ام عطيه الخافضه 18ـ ام غنم صاحبة الحصاة 19ـ ام قيس بنت محصن الاسديه 20ـ ام کلثوم بنت عقبه 21ـ ام بشرالانصاريه 22ـ ام هشام الانصاريه 23ـ برکة بنت ثعلبه(امّ ايمن) 24ـ خرامة بنت وهب 25ـ خولة بنت عامر 26ـ خولة بنت حکيم السليمة 27ـ الربيع بنت معوّذ 28ـ زينب(مرأة ابن مسعود) 29ـ زينب بنت ابي سلمة 30ـ زينب العطارة الحولاء 31ـ سبيعة بنت الحارث الاسلميه 32ـ سلمي(مولاة الرسول(ص)) 33ـ سودة بنت زمعة 34ـ صفية بنت شيبه 35ـ ضباغة بنت الزبير بن عبدالمطلب 36ـ فاخته بنت ابيطالب 37ـ فاطمه بنت اسد(مادر اميرمؤمنان علي(ع) 38ـ فاطمة الزهرا(س) 39ـ لبابة بنت الحارث 40ـ ليلي الغفّاريه 41ـ ميمونة بنت الحارث 42ـ نسيبه بنت کعب 43ـ نسيبه بنت الحارث الانصاريه 44ـ ام سلمه(هند بنت ابي اميه) ام المؤمنين همسر گرامي پيامبر اکرم(ص) که از جمله روايات مربوط به شهادت امام حسين(ع) و شأن نزول آيه تطهير و...را نقل نموده است 45ـ هند بنت اثاثه 46ـ عائشه دختر ابوبکر نيز از راويان زن مي باشد و....(5)

 

بانواني که از اميرمؤمنان علي(ع) نقل حديث نموده اند:

در عصر علوي نيز جمعي از زنان از مکتب درس آن حضرت دانش فرا گرفته اند، و اندوخته هاي خويش را در قالب روايات نقل نموده از جمله به اين افراد مي توان اشاره کرد: 1ـ ام الحسن النخعيه 2ـ ام حکيم دختر عمروبن سفيان الخوليه 3ـ ام خداش 4ـ ام عبداللّه بن جعفر 5 ـ ام موسي 6ـ حبابة الوالبيه 7ـ حلبة کنيز شيبان 8 ـ زبراء کنيز امام علي(ع) 9ـ عمرة دختر طبيح 10ـ فاطمه الزهرا(س) 11ـ نضرة الازديه 12ـ ام سلمه(هند دختر ابي اميه) ام المؤمنين 13ـ فضه خادمه، کنيز حضرت زهرا(س).(6)

 

بانواني که از فاطمه زهرا(س) حديث نقل کرده اند:

حضرت زهرا(س) با اين که عمر کوتاهي داشت هم خود روايات قابل توجهي نقل نموده است که در کتاب هايي هم چون فرهنگ سخنان فاطمه زهرا(س)، محمد دشتي، گردآوري شده است و هم بانواني از علوم او بهره برده اند، رواياتي از او نقل نموده اند، از جمله: 1ـ اسماء بنت عميس 2ـ زينب کبرا دختر علي(ع) و زهرا(س) 3ـ سلمي کنيز رسول خدا(ص) 4ـ فضه نوبيه(خادمه) 5ـ ام سلمه ام المؤمنين، همسر رسول اکرم(ص) 6ـ ام کلثوم دختر حضرت علي(ع) 7ـ زينب دختر ابي رافع(7).

 

بانوان محدّثه از امام حسن(ع)

از حضرت امام حسن مجتبي(ع) نيز جمعي از بانوان حديث نقل کرده اند از جمله: 1ـ حبابة الوالبيه 2ـ فاطمه دختر حبابة الوالبيه 3ـ فاطمه دختر امام علي(ع) 4ـ زينب دختر علي(ع)(خواهر امام حسن) 5ـ نضرة العدويه(8)

 

بانواني که از امام حسين(ع) حديث نقل کرده اند:

1ـ حباة الوالبيه 2ـ فاطمه دختر حبابة الوالبيه 3ـ زينب خواهر امام حسين(ع) که در وقايع کربلا سخناني از امام حسين(ع) نقل نموده 4ـ سکينه دختر امام حسين(ع) 5ـ فاطمه کبري دختر امام حسين(ع).

 

بانوان محدّثه در عصر امام سجاد(ع):

در عصر امام سجاد(ع) بر اثر اختناق فراوان زنان کمتري جرأت نقل حديث پيدا کرده اند که چند نفر را مي توان نام برد: 1ـ ام البراء 2ـ حبابة الوالبيه 3ـ فاطمه کبري دختر امام حسين(ع) 4ـ زينب دختر علي(ع).

 

بانواني که از امام باقر(ع) حديث نقل کرده اند:

عمربن عبدالعزيز در دوران امام باقر(ع) اجازه نشر و نقل حديث را صادر کرد، حضرت باقر(ع) از فرصت استفاده وافر برده و شاگردان فراواني را تربيت نمود، که در بين آن ها از اين زنان مي توان نام برد: 1ـ ام هاني 2ـ حبابة الوالبيه 3ـ خديجه دختر عمربن امام زين العابدين(ع) 4ـ خديجه دختر امام باقر(ع).(9)

 

بانوان محدّثه در عصر حضرت صادق(ع)

انقلاب فرهنگي شيعه که در زمان حضرت باقر(ع) شروع شد و در زمان امام بحق ناطق حضرت صادق(ع) به اوج خود رسيد، و حضرت شاگردان بي شماري که عدد آن تا چهار هزار نفر احصا کرده اند تربيت کرد، در بين اين شاگردان کساني بودند که بيش از سي هزار حديث نقل کرده اند هم چون محمد بن مسلم و زراره... در اين فرصت بانوان شيعه نيز بهره برداري کردند و بعد از عصر رسالت بيشترين زنان محدّثه را در اين دوران مي توان مشاهده کرد که به اين افراد مي توان اشاره کرد: 1ـ ام اسحاق دختر سليمان 2ـ ام الاسود الشيبانيه 3ـ ام البداء 4ـ ام بکر 5ـ ام الحسن(ع) دختر عبداللّه بن امام باقر(ع) 6ـ ام الخير 7ـ ام الخير دختر امام باقر(ع) 8ـ ام سعيد احمسيه 9- ام سلمه(ام محمد بن مهاجر) 10ـ ام سلمة دختر حضرت باقر(ع) 11- ام عيسي دختر عبداللّه 12ـ ام فروه مادر امام صادق(ع) 13- ام الحسن الصيقل 14- جويزه(همسر عيسي بن موسي الهاشمي) 15ـ حبابة الوالبيه 16ـ جويزة بنت الحارث 17- حمادة دختر حسن(خواهر ابي عبيدة الحدّاء) 18ـ رباب(همسر داود بن کثير رقي که خود از روات است) 19ـ عمرة دختر فضيل 20ـ سالمة کنيز امام صادق(ع) 21- سريه(جدّه ابي طاهر احمد بن عيسي که خود از روات مي باشد) 22ـ سعيده کنيز امام صادق(ع) 23ـ سعيده(خواهر محمد بن ابي عمير) 24ـ عمّه الحسن بن مسلم 25ـ عمّه محمد بن زياد 26ـ عمّه محمد بن مارد 27ـ فاطمه دختر امام صادق(ع) 28ـ فاطمه دختر عبداللّه بن ابراهيم 29ـ کلثوم دختر يوسف30- مغيرة کنيز امام صادق(ع) 31- منة(خواهر محمد ابن عمير، که از روات معروف وثقه مي باشد و بنابر قول جمعي از علما مرسلات او مثل مسندات است) 32ـ ام الخير هرنيه البادقيه(10)

 

 

 

بانوان محدّثه در عصر امام کاظم(ع)

اختناق و سختگيري در دوران امام موسي کاظم(ع) دوباره به اوج خود رسيد، لذا مي بينيم بانوان محدّثه در اين دوران آمار کمتري دارد، و در بين پنج نفر سه نفر از دختران آن حضرت هستند به اين ترتيب: 1- ام احمد دختر امام موسي کاظم(ع) 2- ام الحسين دختر امام کاظم(ع) 3ـ حبابة الوالبيه 4ـ سعيده 5- فاطمه کبري دختر امام کاظم(حضرت معصومه(س))(11).

 

بانواني که از امام هشتم روايت کرده اند

تعداد زناني که از مکتب رضوي دانش آموخته اند و در قالب روايات آن را به يادگار گذاشته اند به هشت نفر مي رسد: 1ـ حکيمه دختر حضرت امام کاظم(ع) 2ـ فاطمه بنت امام رضا(ع) 3ـ کلثوم بنت سليم 4ـ السيدة خيزران 5 ـ سعيده 6ـ عذر(عذراء) 7ـ فاطمه بنت الامام الکاظم 8 ـ السيدة نجمه مادر امام هشتم(ع)(12).

 

بانوان محدّثه در دوران امام جواد(ع)

از محضر مبارک حضرت جواد الائمه(ع) نيز جمعي از بانوان بهره برده اند از جمله به اين افراد مي توان اشاره کرد: 1- زهراء امّ احمد بنت الحسين 2- زينب دختر محمد 3-حکيمه بنت امام موسي بن جعفر(ع) 4ـ حکيمه بنت امام رضا(ع) 5ـ حکيمه بنت امام جواد(ع)(13).

 

بانواني راوي در عصر امام هادي(ع)

در دوران حضرت هادي(ع) اختناق به اوج خود رسيد و حضرت در سامرّا کاملاً تحت نظر قرار گرفت لذا کمتر شيعيان از حضور او بهره بردند، به همان نسبت بانوان محدّثه نيز به پايين ترين حدّ خود رسيده است تا آن جا که بيش از سه نفر از بانوان از آن حضرت حديث نقل نکرده اند: 1ـ ام کلثوم الکرخية 2ـ ام محمّد کنيز امام رضا(ع) 3ـ فاطمه دختر محمد بن هيثم(14).

 

دوران حضرت عسکري(ع)

در عصر حضرت عسکري(ع) به شدّت سختگيري و مراقبت از آن حضرت و تماس هاي او ادامه يافت، مخصوصاً با توجّه به اين که متوجّه شده بودند که مهدي(عج) از نسل اوست، سختگيري ها شديد شده بود، به اين جهت تنها زني که از آن حضرت روايت نقل کرده است حکيمه خاتون دختر امام جواد(ع) و خواهر حضرت عسکري(ع) و عمّه امام زمان(عج) است. همان بانويي که جريان تولّد حضرت مهدي(ع) را به صورت گزارش لحظه به لحظه از زبان حضرت عسکري(ع) و مشاهدات خود نقل نموده است. از آن چه بيان شد بدست آمد که حضرت معصومه(س) يکي از بانواني است که از محضر پدر بزرگوارش بهره هاي فراوان برده و همين طور از برادر بزرگوارش حضرت رضا (ع) استفاده برده، و به صورت هاي مختلف از علوم بدست آورده براي هدايت جامعه بهره برداري نموده است. گاه در نبود پدر به پرسش شيعيان جواب مي داد، و آن چنان آن ها را قانع مي نمود که مدال بلند«فداها ابوها؛ پدرش فدايش باد» را از پدرش دريافت نمود.(15) و گاه به صورت نقل حديث آن علوم را از خود به يادگار گذاشته است، چرا که او به خوبي از پيامبر اسلام آموخته بود که فرمود: «من تعلّم حديثني اثنين ينفع بهما نفسه او يعلّمها غيره فينتفع بهما کان خيراً له من عبادة ستين سنةً؛(16) کسي که دو روايت بياموزد و خود از آن بهره برد و يا به ديگري بياموزد، تا او سود برد، برايش از عبادت شصت سال بهتر خواهد بود.» لذا هم خود احاديث فراوان را از پدر و برادر بزرگوارش فرا گرفت و هم با همه اختناق و سختگيري ها رواياتي را براي مردم نقل نموده است. از حضرت معصومه(س) آن بانوي علم و کرامت مجموعاً پنج حديث در منابع حديثي به يادگار مانده است، جالب اين است که چهار حديث آن بر محور امامت و ولايت دور مي زند، آري حضرت معصومه(س) زمان را به خوبي شناخته، در دوراني که پدرش با بدترين شکنجه ها در کنج زندان جان مي سپارد، و او را بر تخته پاره بر دوش چهار حمّال قرار مي دهند و فرياد مي کشند«هذا امام الرّفضة؛ اين امام شيعيان است» و همين طور برادر بزرگوارش براي مراقبت و مواظبت بيشتر به بهانه ولايت عهدي به خراسان فرا خوانده مي شود. در چنين دوراني حضرت با احاديث ريشه دار و محکم پايه هاي امامت شيعه را تقويت و بازسازي مي کند يک جا به بيان حديث منزلت مي پردازد که سنّي و شيعه آن را نقل نموده اند، و بزرگترين سندي است بر امامت اميرمؤمنان علي(ع) آن جا که فرمود: «انسيتم قول رسول اللّه...انت منّي بمنزلة هارون من موسي(17) آيا سخن رسول خدا(ص) که فرمود: جايگاه تو(اي علي) نسبت به من مانند(جايگاه) هارون(در برابر) موسي است فراموش کرديد.» يعني هم چنان که هارون وصي و جانشين موسي بود، حضرت اميرمؤمنان(ع) نيز وصي پيامبر است، و بعد از او حسن و حسين(ع) تا مي رسد به موسي بن جعفر(ع) پس گفتن«امام الرفضه» توهين است، بلکه بايد گفت امام کاظم(ع) وصي و جانشين پيغمبر است، و حضرت رضا(ع) نيز چنين است، لذا دادن ولايتعهدي از طرف مأمون بي معني است بلکه امام هشتم خود صاحب امامت و ولايت و جانشيني پيامبر است. همان سخني را که خود حضرت رضا(ع) به مأمون فرمود: اگر خلافت و امامت حق تو است حق واگذاري آن را نداري، و اگر حق ديگران است(که در حقيقت چنين است و حق ماست) تو چرا خود را خليفه خوانده و ولي عهد انتخاب مي کني. حضرت معصومه با اين حديث فهماند که امامت امامان شيعه به عنوان وصايت و جانشيني نبي(ص) است نه به عنوان ولايتعهدي از طرف امثال مأمون. در جاي ديگر به بيان حديث متواتر و قطعي غدير که امامت همه امامان شيعه در آن مطرح شده است پرداخت. چرا که پيامبر اکرم(ص) در ضمن خطبه غديريه فرمود: «سپس بعد از من علي ولي شما و امام به فرمان خداست. سپس امامت در نسل من از فرزندان علي (ع) تا روزي که خدا و رسولش را ملاقات مي کنيد مي باشد.»(18) آن جا که حضرت معصومه(س) از زبان خانم فاطمه زهرا(س) نقل نموده است که فرمود: «انسيتم قول رسول اللّه يوم غدير خمّ من کنت مولاه فعلي مولاه؛(19) آيا سخن رسول خدا در روز غدير را فراموش کرديد که فرمود: هر که من مولاي اويم علي مولاي اوست.» در بخشي از حديث طولاني ديگر فرمود: که پيامبر در شب معراج روي پرده اي اين جمله را ديد: «خدايي جز خداي يگانه نيست، محمد رسول خداست، علي ولي و صاحب اختيار مردم است.» و در ادامه اين حديث آمده که «محمّد رسول اللّه علي وصي المصطفي؛ محمد رسول خدا است و علي وصي مصطفي است.» و در قسمت ديگري از اين حديث مي خوانيم: «که رسول خدا(ص) پرسيد اين کاخ از کيست؟» جبرئيل گفت: يا محمّد لابن عمّک و وصيک علي بن ابيطالب؛ اي محمّد! اين خانه پسر عمو و جانشين تو علي بن ابيطالب است.»(20) اين که حضرت معصومه(س) از بين آن همه مسائلي که در شب معراج به وقوع پيوسته احاديثي را انتخاب نموده که مربوط به اثبات امامت علي(ع) به عنوان پايه گذار امامت شيعه است. نشان از آگاهي عميق و ژرف آن بانو نسبت به اوضاع زمانه است. و براي تقويت ريشه هاي امامت و ولايت در درون دل هاي مسلمانان بخصوص شيعيان آثار گرانقدر محبّت اهل بيت را بيان نموده، آن جا که با سندش از طريق مادرش فاطمه زهرا(س) نقل نموده که فرمود: «من مات علي حبّ آل محمّدٍ مات شهيداً؛(21) همانا هرکس با محبّت آل محمّد(ص) بميرد شهيد مرده است.» اين حديث فقط از زبان حضرت معصومه(س) در منابع شيعه نيامده است بلکه اهل سنت نيز اين حديث را با تفصيل بيشتر نقل نموده اند از جمله فخر رازي، زمخشري، و قرطبي، از پيامبر اسلام(ص) نقل نموده که آن حضرت فرمود: «هر کس با محبّت آل محمّد بميرد، شهيد از دنيا رفته است، آگاه باشيد! هر کس با محبّت آل محمد از دنيا رود، بخشوده شده از دنيا رفته است، آگاه باشيد! هر کس با محبت آل محمد(ص) از دنيا رود، با توبه از دنيا رفته است، آگاه باشيد! هر کس با محبت آل محمد(ص) از دنيا برود، فرشته مرگ او را بشارت به بهشت مي دهد و سپس نکير و منکر به او بشارت دهند. آگاه باشيد! هر کس با محبّت آل محمّد(ص) از دنيا رود، در قبر او دو در به سوي بهشت گشوده مي شود، آگاه باشيد! هر کس با محبّت آل محمّد از دنيا رود، خداوند قبر او را زيارتگاه فرشتگان قرار مي دهد، آگاه باشيد! هر کس با محبّت آل محمّد(ص) از دنيا رود، بر سنّت و جماعت از دنيا رفته، و آگاه باشيد! هر کس با عداوت آل محمّد(ص) از دنيا برود روز قيامت در حالي وارد عرصه محشر مي شود که در پيشاني او نوشته شده«مأيوس از رحمت خداوند» آگاه باشيد! هر کس با بغض آل محمّد(ص) از دنيا برود، کافر از دنيا رفته است، آگاه باشيد! کسي که با بغض آل محمّد(ص) بميرد بوي بهشت به مشام او نمي رسد.»(22) در بخش ديگري از حديث شب معراج پيش گفته مي خوانيم که «در روز قيامت همه مردم پا برهنه و عريان محشور مي شوند، جز شيعيان علي(ع) و همه مردم با نام مادرشان صدا مي شوند جز شيعيان علي(ع) که با نام پدران شان خوانده مي شوند.» پيامبر اسلام(ص) درباره راز اين مسأله از جبرئيل پرسيد، او پاسخ داد: «لانّهم احبّوا علياً فطاب مولدهم؛ چون علي(ع) را دوست داشتند ولادت شان پاک(و حلال) گرديد.»(23) و در حديث چهارم طهارت و عصمت امام حسين(ع) را بيان نموده؛(24) و در حديث پنجم مرکزيت يافتن قم را براي شيعيان پيشگويي نموده است.(25)

 

اختران شهر قم

در بخش پاياني خالي از لطف نيست که به اسامي بانواني اشاره کنيم که در حرم حضرت معصومه(س) و در کنار آن بانو، و يا در شهر قم مدفون مي باشند. زيرا بسياري از مردم و زائران قم از اين مسأله بي اطلاع و يا کم اطلاعند.

الف: مخدّرات مدفون در حرم: در داخل حرم مطهر حضرت معصومه(س) و در زير گنبد آن بانو، پنج تن از مخدّرات ديگر آرميده اند که اسامي آن ها به اين شرح است: 1ـ ميمونه دختر موسي مبرقع، نوه امام جواد(ع) 2ـ زينب دختر امام جواد(ع) 3ـ امّ محمّد 4ـ ام اسحاق جاريه محمد فرزند موسي مبرقع 5- ام حبيب جاريه ابوعلي نوه امام رضا(ع) 6ـ ام قاسم، دختر علي کوکبي. لذا در قرن سوّم دو قبر به جاي گنبد فعلي بوده، يکي بر فراز قبر حضرت معصومه، و ديگري بر فراز قبر پنج تن از مخدّرات پيش گفته.(26)

ب: بانواني که بيرون از حرم مدفون هستند: به غير از بانوان پيش گفته مخدّراتي نيز در گوشه و کنار قم دفن مي باشند که اسامي برخي از آن ها به اين شرح است: 1ـ زينب دختر موسي مبرقع، فرزند موسي بن جعفر(ع) 2ـ فاطمه دختر با واسطه امام جواد(ع) 3ـ بريهه از دختران با واسطه موسي بن مبرقع فرزند موسي بن جعفر(ع) 4ـ ام سلمه از دختران با واسطه امام جواد(ع) 5- ام کلثوم، از دختران با واسطه امام جواد(ع) اين پنج نفر در چهل اختران واقع در خيابان آذر(طالقاني) مدفون مي باشند. 6 ـ صفورا در خاکفرج 7ـ قبر امّ محمد دختر موسي بن جعفر(ع) 8 ـ ميمونه دختر موسي بن جعفر(ع) و... .

 

پي نوشت ها:

1. شعر از حسان چايچيان.

2. شيخ علي نمازي، مستدرک سفينة البحار، ج 8، ص 257، ماده«فطم».

3. مناقب ابن شهرآشوب، ج 4، ص 367؛ عماد زاده، زندگاني حضرت موسي بن جعفر، ج 2، ص 375.

4. حسن بن محمد بن حسن قمي، تاريخ قم، ص 213 و سيد محسن امين، اعيان الشيعه، ج 8، ص 290 و شيخ ذبيح اللّه محلّاتي، رياحين الشريعه، ج 5، ص 32.

5. ر.ک زنان دانشمند و راوي حديث، احمد صادقي اردستاني، دفتر تبليغات، ص 28 ـ 238 و رـ ک بارگاه فاطمه معصومه، تجليگاه فاطمه زهرا(س)، سيد جعفر ميرعظيمي، دفتر تبليغات اسلامي، اول، 1383، ص 35 ـ 37 و اعلام النساء المؤمنات، ص 660.

6. بارگاه فاطمه معصومه...، همان، ص 36 ـ 38؛ زنان دانشمند، همان، ص 242 ـ 254.

7. ميرعظيمي، همان، ص 38؛ زنان دانشمند، ص 255 ـ 268.

8. همان، ص 269 ـ 273.

9. ميرعظيمي، همان، ص 38 ـ 39؛ زنان دانشمند، ص 276 ـ 289.

10. زنان دانشمند، همان، ص 288 ـ 342 و سيد جعفر مير عظيمي همان، ص 40 ـ 41 اعلام النساء المؤمنات، ص 630.

11. زنان دانشمند، ص 343 ـ 355 و اعلام النساء المؤمنات، ص 570 ـ 579.

12. بارگاه فاطمه...، ص 42؛ زنان دانشمندان، ص 357 ـ 364.

13. همان، به ترتيب، ص 43، ص 365 ـ 368.

14. مير عظيمي، همان، ص 43، زنان دانشمند، ص 367ـ 370.

15. اعلام النساء، ص 692؛ تاريخ اهل بيت، ص 82، کريمه اهل بيت، علي اکبر مهدي پور، ص 171.

16. متقي هندي، کنزالعمال، مؤسسة الرسالة، ج 10، حديث 28849.

17. الغدير، ج 1، ص 197، انس المطالب، في مناقب علي بن ابيطالب، ص 49؛ بحارالانوار ج 36، ص 353، عوالم، ج 21، ص 354، ح 3.

18. بحارالانوار، محمد باقر مجلسي، ج 37، ص 207 ـ 208؛عوالم، شيخ عبداللّه بحراني، ج 15، ص 375.

19. همان ها، الغدير، ج 1، ص 197 ؛ اعلام النساء المؤمنات، ص 578.

20. بحارالانوار، ج 68، ص 77؛ عوالم، ج 21، ص 325؛ ينابيع المودة، ص 257.

21. آثار الحجة، ج 1، ص 8 ـ 9؛ عوالم، ج 21، ص 354.

22. الکشاف، زمخشري، بيروت، ج 4، ص 220 ـ 221؛ تفسير فخر رازي، ج 27، ص 165 ـ 166؛ تفسير قرطبي، ج 8، ص 5843.

23. بحار، ج 68، ص 77.

24. بحارالانوار، ج 43، ص 243، امالي شيخ طوسي، ص 82، اعلام النساء المؤمنات، ص 579.

25. فروغي از کوثر، ص 49.

26. تاريخ قم، ص 214، بحارالانوار، ج 60، ص 220؛ بارگاه حضرت معصومه، ص 66.

 

نويسنده: حجة الاسلام سيد جواد حسيني

منبع: سايت حوزه


١٣:٢١ - دوشنبه ٢ تير ١٣٩٩    /    شماره : ٦٧٤٠    /    تعداد نمایش : ٢٠


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





© Jbf-ar.org . All rights reserved.