جمعه ٢٦ مهر ١٣٩٨
صفحه اصلی > مقالات 
تازه هاي بخش
حضرت فاطمه زهرا(س) باید الگوی اخلاقی و رفتاری بانوان و دختران ایران اسلامی باشد.
بیانیه تاریخی رهبر انقلاب نقشه راه و سند ارزشمند مدیریتی است
...به جوانان عزیزم، در آغاز فصل جدید جمهوری اسلامی
مدیر کل تبلیغات اسلامی استان اردبیل وحدت را عامل تحقق اهداف متعالی انقلاب اسلامی و غلبه بر توطئه‌های دشمنان دانست و اظهار کرد: ۱۲فروردین از روزهای تاریخی و مهم ایران اسلامی است.
مدیر کل تبلیغات اسلامی استان اردبیل گفت: بی شک رونق تولید متضمن حمایت از تولیدات داخلی است.
کارشناس فرهنگی بانوان تبلیغات اسلامی اردبیل گفت: واحد پاسخگویی بانوان اردبیل در سه ماهه چهارم سال گذشته؛ 1500 مشاوره دینی انجام داد.
حجت‌الاسلام مهدی ستوده گفت: جمعیت بانوان فرهیخته به‌عنوان تشکل و مجموعه‌ای قوی می‌تواند کمک حال سازمان تبلیغات اسلامی در بحث تبلیغ دینی باشد.
دبیر جمعیت بانوان فرهیخته استان اردبیل گفت: رعایت حجاب و عفاف نماد تربیت صحیح خانوادگی و سبک زندگی اسلامی است و جامعه را از آسیب و تهاجم فرهنگی مصون می‌دارد.
عزاداری‌های ماه محرم و صفر باید با حفظ شأن اهل بیت (ع) از حالت تک بعدی خارج شده و به صورت همه جانبه انجام پذیرد.
فلسفه پیاده روی اربعین چیست؟
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان اردبیل گفت: به صورت روزانه موکب‌های اربعین حسینی در نقاط مختلف استان اردبیل به ۲۲ هزار نفر ارائه خدمات می‌کنند.
تمام لوازم مورد نیاز خود را در یک کوله پشتی که حمل آن برایتان سخت نباشد، قرار دهید. دقت داشته باشید که این بار را تا انتهای سفر خودتان باید حمل کنید، پس فقط ضروریات را به همراه داشته باشید. ​​​​​​​
نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 644632
 بازدید امروز : 791
 کل بازدید : 2027763
 بازدیدکنندگان آنلاين : 2
 زمان بازدید : 0/3438
اخبار > گلي از بوستان امامت


  چاپ        ارسال به دوست

الگوها و اسوه ها: فاطمه معصومه(س)

گلي از بوستان امامت

گلي از بوستان امامت

نهالي که در بوستان امامت بروید و از آب عفاف و نور فضیلت سیراب شود و توان بگیرد و با گذشت زمان، خود به شاخه اي پر بار و زیبا از«شجره طیّبه» دودمان حضرت رسول(ص) تبدیل گردد، شایسته الگوگیري است. بي دلیل نیست که این بانوي پاک را«کریمه اهل بیت» نامیده اند، چون کرامت ها و بزرگواري هاي این خاندان را در خود در حدّ اعلا جمع کرده است. حضرت فاطمه معصومه(س) در سال 173 هجري در مدینه دیده به جهان گشود و در خانه اي بزرگ شد که پدري چون امام کاظم(ع) و برادري چون حضرت رضا(ع) در آن مي زیست. نام مادر آن حضرت را«خیزران»، یا«نجمه» یا«اروي» گفته اند که بانویي لایق و پاک و با ایمان بود و چون حضرت رضا(ع) را به دنیا آورد، به لقب«طاهره» آراسته شد. فاطمه معصومه(س) در دامان ایمان و پاکي رشد کرد و در چشمه عفاف و عصمت و علم و حکمت به طهارت روح و جان رسید. نسب و تبارش نبوي، فاطمي و علوي بود. جدّ او از طرف مادر از نسل امام حسن مجتبي(ع) و از طرف پدر از نسل امام حسین(ع) بود. از این رو در زیارت نامه اش خطاب به او گفته مي شود: «السلام علیکِ یا بنتَ الحسنِ و الحسین». عبادت و ادب، شاخ و برگ روییده بر آن«سرو پاک دامني» بود. ویژگي هاي روحي و خصایص فردي و خلق و خوي والایش سبب شده بود که او را کریمه خاندان رسالت بنامند و با این لقب در زبان عالمان و فقیهان شیعه از او یاد مي شد؛ لقبي که از میان بانوان اهل بیت، تنها مخصوص او بود. لقب هاي دیگر او هر کدام گویاي فضایل اوست؛ هم چون: «محدّثه»، «عابده»، «مِقدامه» و«معصومه». این القاب پاک، یادآور حضرت زهرا(س) است که حضرت معصومه(س) هم شرافت و نجابت را از آن بانو به ارث برده است.

 

در سایه تربیت رضوي

فاطمه معصومه(س) براي حضرت رضا(ع) فقط یک خواهر نبود و چنان نبود که محبت و احترامش به آن حجّت خدا، تنها به دلیل برادري و حسّ عاطفي باشد. گر چه هر دو از یک پدر و مادر بودند، لیکن فاطمه معصومه، تربیت شده برادرش علي بن موسي الرضا (ع) بود و آن چه از این امام معصوم فرا گرفته بود، افزون بر تربیتي بود که در دامان پدر و مادري شایسته یافته بود. شرایط ویژه زندگي او، سبب شده بود از پدر دور باشد و به برادر نزدیک تر. خانواده او، خانواده یک زنداني مغضوبِ دستگاه خلافت بود. موسي بن جعفر(ع) بزرگ این خاندان، به دستور هارون الرشید در زندان به سر مي برد. آن حبس و زندان سال ها طول کشید و تا شهادت آن حضرت ادامه یافت. فرزندان آن امام، از جمله دختر بزرگوارش حضرت معصومه(س) به فراق پدر مبتلا بود، ولي چون اسارت پدر براي خدا و دین و حریّت بود با همه سختي هایش، براي فرزندان قابل تحمل بود، چون خدا از این بنده صالح رضایت داشت. در همه سال هایي که امام کاظم(ع) از این زندان به آن زندان مي رفت و مظلومانه غربت محبس ها را تحمل مي کرد، امام رضا(ع) عهده دار تربیت و متکفّل زندگي خواهرش فاطمه معصومه(س) و دیگر خواهرانش بود. رسالتِ رهبري و مسئولیت رسیدگي به تربیت فرزندان و حل مشکلات خانواده امام کاظم(ع) بر دوش او بود، حتي رسیدگي به خانواده هاي علوي که امام کاظم(ع) سرپرستي یا سرکشي و رسیدگي به آنان را عهده دار بود، در آن دوران سخت و غم آلود، بر عهده علي بن موسي الرضا(ع) بود. مورّخان شمار خانواده هاي تحت تکفّل امام هفتم را تا پانصد خانواده هم ذکر کرده اند. تأثیر تربیتي امام رضا(ع) بر خواهرش را نمي توان نادیده گرفت. بي دلیل نبود که این بانوي بزرگ و جوان، در دانش و کمال و ایمان و نقل حدیث و در راه هجرت و فداکاري در راه عقیده، پایگاه و جاي گاه بلندي یافته و دل هاي عاشقان عترت را مجذوب خویش ساخته بود. وي به مرز«عصمت» رسیده بود، گر چه وي را از چهارده معصوم نشمرده اند، اما در مقام معنوي و پارسایي، تالي تلو عصمت بود. عالمان فرزانه و فقیهان بلند مرتبه، پیوسته به آستان بوسي او افتخار مي کرده اند و سلام بر او را در هر صبح و شام، توفیقي الهي براي خود مي شمرده اند.

 

فاطمه(س)، راوي حدیث

در دودمان امامت، زمینه از هر جهت فراهم بود تا فرزندان - چه دختر چه پسر- با علم دین و قرآن و حدیث و فقه آشنایي کامل داشته باشند. فاطمه معصومه(س) نیز از این موهبت برخوردار بود و آن گونه که گفته اند«عالمه محدّثه راویه» بود.(1) هم احادیثي را از پدران ارجمندش روایت مي کرد و هم زنان و مرداني صاحب دانش و آشنا با حدیث، از زبان این بانو احادیثي را روایت کرده اند. در سلسله سند برخي روایات، نام«فاطمه دختر موسي بن جعفر» دیده مي شود و عالماني از شیعه و سنّت، روایات او را در ضمن احادیث صحیح و ثابت شده و مورد قبول نقل کرده اند. یکي از روایاتي که با سندهاي متّصل به حضرت زهرا و پیامبر خدا از او نقل شده، درباره«حدیث غدیر» و مورد دیگر درباره«حدیث منزلت» است.(2) حدیث دیگري که اسناد آن به رسول خدا (ص) مي رسد و این بانو آن را روایت کرده، درباره قضایاي مربوط به معراج و مشاهدات پیامبر(ص) در شب معراج است. حدیث دیگري هم با همین سند به پیامبر اکرم(ص) مي رسد و مضمونش طهارت و پاکي سیدالشهدا هنگام ولادت و عدم احتیاج به تمییز کردن است. نقل حدیث از فاطمه معصومه و اهتمام و توجه عالمان به آن چه از زبان او به عنوان«حدیث» وارد شده و در مجموعه هاي حدیثي ثبت گشته است، جايگاه معتبر این دختر جوان و دانشمند را نزد ارباب بصیرت مي رساند.(3)

 

هجرت در پي برادر

وقتي حضرت رضا(ع) با اجبار مأمون عباسي در سال 200 هجري از مدینه به خراسان رفت، حضرت معصومه(س) پس از مدتي به قصد دیدار برادر عازم خراسان شد. این هجرت یک سال پس از سفر برادر به«مرو» بود، اما حوادث سفر به شکل دیگري رقم خورد و این بانوي پاک، موفق به دیدار برادر نشد. حضرت معصومه(س) همراه گروهي از هاشمیان و بعضي از بستگان، این راه طولاني را در پیش گرفت. در مسیر هم حوادث و درگیري هایي پیش آمد. وقتي این کاروان به شهر ساوه رسید فاطمه معصومه(س) بیمار شد. قراین نشان مي داد که او از این بیماري جان سالم به در نخواهد برد. از این رو پرسید: تا«قم» چه قدر فاصله است؟ گفتند: ده فرسخ. از همراهان خواست هر طور شده او را به قم برسانند. قم در آن زمان، شهري شیعه نشین بود و محبّان اهل بیت و راویان و عالمان بسیاري در این دیار مقدس مي زیستند. وقتي خبر عزیمت آن بانو به بزرگان شهر قم رسید، عده اي از چهره هاي معروف و معتبر قمي که در پیشاپیش آنان«موسي بن خزرج اشعري» حضور داشت، براي استقبال از او از شهر بیرون شدند. موسي بن خزرج جلوتر رفت و زمام ناقه دختر موسي بن جعفر(ع) را گرفت و وارد شهر شد و همراه با استقبال شایاني که مردم داشتند، موکب فرخنده او را به خانه خود برد و با افتخار، پذیرایي و خدمت او را بر عهده گرفت.(4)

 

فضایل بسیار

جايگاه والاي حضرت معصومه نزد امامان و اهل بیت(ع) از این نقل تاریخي به خوبي روشن مي شود: روزي گروهي از مردم«ري» به دیدار حضرت صادق(ع) در مدینه رفته بودند. هنگام ملاقات، خود را گروهي از اهالي ري معرفي کردند. حضرت فرمود: مرحبا به برادرانِ قمي ما. گفتند: ما از ري آمده ایم! حضرت باز همان سخن را تکرار فرمود. چند بار دیگر آنان تأکید کردند که اهل ري هستند، اما پاسخ حضرت صادق(ع) همان جمله بود. سپس امام افزود: خداوند حرمي دارد که آن«مکه» است. پیامبر(ص) نیز حرمي دارد که«مدینه» است. امیرمؤمنان(ع) هم حرمي دارد که«کوفه» است. ما امامان هم حرمي داریم که«شهر قم» است. به زودي دختري از فرزندانم به نام«فاطمه» در آن جا به خاک سپرده خواهد شد. هر کس قبر او را زیارت کند، بهشت او واجب مي شود. به گفته راوي حدیث، این سخن امام صادق(ع) وقتي بود که هنوز حضرت موسي بن جعفر(پدر حضرت معصومه) به دنیا نیامده بود.(7) در روایات متعددي، پاداش زیارت عارفانه او«بهشت» بیان شده است. در روایت دیگري است که حضرت رضا(ع) از سعد بن سعد پرسید: اي سعد! قبري مربوط به ما اهل بیت نزد شماست؟ گفت: آري، فدایت شوم، قبر فاطمه دختر موسي بن جعفر(ع) است. امام رضا(ع) فرمود: آري، هر کس با معرفت زیارتش کند، بهشت براي اوست: «نعم، من زارها عارفاً بحقّها فله الجنّة».(8) قم، اکنون حرم اهل بیت و حریم امامان معصوم است. بانویي در این شهر مدفون است که بارگاهش هم چون نگیني در این خطّه کویري مي درخشد و حرمش چشمه پر فیض است و پروانگاني شیفته علم و معرفت از سراسر ایران، بلکه از کشورهاي اسلامي دیگر به این شهر مي آیند، تا هم بارگاه منوّر او را زیارت کنند، هم از علوم ائمه و معارف اهل بیت در این شهر استفاده کنند. در شرح حال بزرگاني هم چون: امام خمیني، ملّا صدرا، علامه طباطبائي، آیة الله مرعشي و... نمونه هاي متعددي نقل شده که این بزرگان در آستانه مقدسه او چه احترام ها و ادب ها و زیارت ها و حاجت گرفتن هایي داشته اند و حق و جايگاه او را مي شناختند و براي حل مشکلات خود به او متوسّل مي شدند. شخصیت عظیم او، الگوي عفاف و علم و ایمان است و مرقد نوراني اش، جاذبه اي که دل هاي دوست دار خاندان عصمت را هم چون مغناطیسي به سوي خود مي کشد. باشد که از این اسوه فضیلت، سرمشق ایمان و عفاف بگیریم.

 

پی نوشت ها:

1) اعیان الشیعه، ج 8، ص 391؛ به نقل از ریاض العلماء.

2) الغدیر، ج 1، ص 197.

3) به مواردي از احادیث منقول از ایشان و منابع آن، در مستدرک سفینة البحار، ج 8، ص 259 اشاره شده است.

4) بحارالانوار، ج 48، ص 290.

5) مستدرک سفینة البحار، ج 8، ص 257.

6) بحارالانوار، ج 48، ص 290.

7) بحارالانوار، ج 99، ص 267؛ مستدرک سفینة البحار، ج 8، ص 596.

8) بحارالانوار، ج 99، ص 265.

 

نويسنده: جواد محدّثي

منبع: سايت حوزه


٠٩:٤٧ - پنج شنبه ١٣ تير ١٣٩٨    /    شماره : ٥٤٤٨    /    تعداد نمایش : ٣٨


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





© Jbf-ar.org . All rights reserved.