دوشنبه ٢٧ خرداد ١٣٩٨
صفحه اصلی > مقالات 
نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 611540
 بازدید امروز : 422
 کل بازدید : 1940866
 بازدیدکنندگان آنلاين : 1
 زمان بازدید : 0/1562
اخبار > قيام 19 دي مردم قم؛ سرمنشاء نهضت اسلامي مردم ايران


  چاپ        ارسال به دوست

سالروز قيام خونين 19 دي مردم قم گرامي باد

قيام 19 دي مردم قم؛ سرمنشاء نهضت اسلامي مردم ايران

به گزارش خبرنگار احزاب باشگاه خبرنگاران؛ «اينطور قضايا مهم نيست خيلي، پيش مي‌آيد. براي همه مردم پيش مي‏‌آيد. خداوند تبارک و تعالي الطافي دارد ظاهر و الطافِ خفيه. يک الطاف خفيه‌‏اي خداي تبارک و تعالي دارد که ما علم به آن نداريم، اطلاع بر او نداريم؛ چون ناقص هستيم از حيث علم، از حيث عمل، از هر جهتي ناقص هستيم، از اين جهت در اينطور اموري که پيش مي‏‌آيد جزع و فزع مي‏‌کنيم، صبر نمي‏‌کنيم. اين براي نقصان معرفت ماست به مقام باري تعالي.
اگر اطلاع داشتيم از آن الطاف خفيه‌‏اي که خداي تبارک و تعالي نسبت به عبادش دارد و اِنَّهُ لَطيفٌ عَليٰ عِبٰادِه و اطلاع بر آن مسائل داشتيم، در اينطور چيزهايي که جزئي است و مهم نيست اينقدر بي ‏طاقت نبوديم؛ مي‏ فهميديم که يک مصالحي در کار است، يک الطافي در کار است...»

آنچه در بالا به آن اشاره شده سخنراني امام خميني(ره) در مراسم چهلم فرزندشان حاج آقا مصطفي است که اين اتفاق را از "الطاف خفيه اللهي" مي دانند.
در آن برهه تاريخي مرگ فرزند را "لطف خفيه الهي" دانستن از سوي امام خميني(ره) براي بسياري از مستمعين قابل درک نبود، تا اينکه رحلت اين بزرگوار سرمنشاء تحول بزرگي در تاريخ اسلام مي شود.

در واقع رحلت مرموز حاج آقا مصطفي خميني در يکم آبان 1356 را مي توان نقطه عطفي در نهضت اسلامي مردم ايران دانست، چراکه به دنبال اين اتفاق مجالس يادبود متعدد در سراسر کشور برگزار و پس از آن مجالس، تظاهرات گسترده اي عليه رژيم آغاز مي شود.
از اين رو رژيم محمدرضا پهلوي، تصميم مي گيرد با توهين به ساحت حضرت امام خميني(ره)، چهره ايشان را به عنوان رهبري نهضت مخدوش کند.

يکي از تلاش هاي محمدرضا براي لطمه به شخصيت امام خميني(ره) نگارش مقاله اي عليه شخصيت «آيت الله روح الله خميني» در روزنامه "اطلاعات" بود.
در اواسط دي ماه 1356، پيک دربار، نامه ممهور به مهر دربار را به داريوش همايون، وزير اطلاعات و جهانگردي داد. او نيز نامه را به روزنامه اطلاعات جهت انتشار سپرد.
مسعودي، صاحب امتياز روزنامه، مفاد مقاله را باعث واکنش علما و روحانيون و براي آينده روزنامه خطرناک مي داند، اما در تماس با وزير اطلاعات و نخست وزير آموزگار، درمي يابد که برخي از مفاد تند و تحريک آميز آن به خواست شاه در مقاله آمده است.
در اين مقاله که با امضاي مستعار "احمد رشيدي مطلق" در روزنامه اطلاعات در تاريخ 17 دي ماه به چاپ رسيد، به ساحت مقدس امام خميني رحمه الله(آن زمان در نجف اشرف تبعيد بودند) اهانت و قيام 15 خرداد 1342، توطئه استعمار سرخ و سياه معرفي شده بود.
با انتشار اين مطالب اهانت آميز، اولين واکنش ها در شهر قم آغاز شد.
اين قيام مردمي که طي سه روز شکل گرفت براساس اسناد و مدارک مرکز اسناد اتقلاب اسلامي که گزارش هاي ساواک را (سازمان امنيت و اطلاعات رژيم پهلوي) نيز شامل مي شود به شرح زير است:

گزارش روز اول؛ 18 دي ماه 1356
«ساعت 9 صبح در مدرسه خان قم يک بريده روزنامه اطلاعات را که به قلم احمد رشيدي مطلق تحت عنوان ايران و استعمار سرخ و سياه راجع به] آيت الله [ خميني مطالبي نوشته بود به ديوار الصاق کرده بودند و طلبه‌ها دور بريده روزنامه جمع شده و چون جميعت زياد بود و همه نمي‌توانستند بخوانند لذا يک نفر که جلو بود شروع کرد با صداي بلند به خواندن تا رسيد به نام روح الله خميني، طلبه‌ها با صداي بلند صلوات فرستادند و از همانجا شعار و تظاهرات شروع شد.

جمعيت که حدود 500 نفر بودند از مدرسه خان بيرون آمدند و قصد داشتند به صحن وارد شوند که فراش‌ها فورا درب‌هاي صحن را بستند و طلبه‌ها مقداري شعار جلوي صحن داده و گفتند برويد منزل
 ] آيت الله [ گلپايگاني. طلاب همگي به منزل ] آيت الله [ گلپايگاني رفتند به طوري که منزل مذکور پر از طلبه و افراد شخصي شد.
] آيت الله [ گلپايگاني پشت ميکروفون رفت و پنج دقيقه سخنراني کرده و گفت، ديشب روزنامه را برايم خواندند. خيلي ناراحت شدم. مدتي است که به دين و روحانيت جسارت مي‌کنند. دستگاه‌ها مي‌گويند روحانيت با ما بودند در صورتي که همه مراجع با برنامه آنها مخالف هستند و اين را همه مي‌دانند و حالا هم مخالف هستيم و بعدا هم مخالف خواهيم بود و تلگرافاتي که ما براي آنها کرديم الان هم رونوشتش درتلگرافخانه موجود است.
بعد طلبه‌ها را نصيحت کرد که بايد متحد باشيد اختلاف را کنار بگذاريد اختلاف بين ما از آمدن کارتر به ايران بدتر و زيان ‌آورتر است. آنها از اختلافات ما استفاده مي‌کنند. قبل از اينکه شما بياييد من داشتم نامه مي‌نوشتم براي آيت الله خوانساري که جلوي اين کارها را بگيرد، چون من شخصا بادستگاه رابطه ندارم. درس‌ها را تعطيل کرديم ولي نبايد که به همين جا اکتفا کنيم. ما بايد با آقايان ديگر هم صحبت کنيم تا آنها هم با ما اقدام کنند.
سخنراني ] آيت الله [ گلپايگاني که تمام شد جمعيت به طرف منزل ] آيت الله [ شريعتمداري حرکت کردند و در مسير خيابان شعار مي‌دادند که مأموران با اتومبيل به تظاهرکنندگان حمله کردند. آنها هم به مأموران سنگ پرتاب مي‌کردند تا به منزل شريعتمداري رسيدند. در منزل ايشان طلبه‌اي بنام سيد کاظم کشميري بلند شد و گفت "حضرت آيت الله الان که ما از منزل آيت الله گلپايگاني به منزل شما مي‌آمديم سرهنگ جوادي دستور شليک داد و با تراکتور به ما حمله کردند. شما به درد دل طلبه‌ها برسيد".
بعد شريعتمداري سخنراني کرد و گفت: "چون من مريض هستم نمي‌توانم صحبت کنم ولي امروز صبح روزنامه را خواندم خيلي متأثر شدم و بايد اين شخصي که توهين کرده مجازات شود. ما اقدام مي‌کنيم حرف ما را گوش نمي‌دهند ولي اين را بدانيد اين‌ها همه به ضرر خودشان است چون همه مردم، ايشان(آيت الله) خميني را مي‌شناسند ولي شما آرام و متحد باشيد. معلوم مي‌شود شما ما را قبول داريد که به اينجا آمديد پس بگذاريد ما با آقايان مشورت کنيم تا ببينيم چه بايد کرد.
سخنراني شريعتمداري که تمام شد چون مقارن با ظهر بود لذا اعلام کردند عصر ساعت 3 در منزل آقاي نجفي جمع شويد. ساعت 3 طلبه‌ها در منزل آيت الله نجفي جمع شدند. آيت الله نجفي سخنراني کرده و گفت: من ايشان (خميني ) را خوب مي‌شناسم ما چند سال است با هم رفيق هستيم. ايشان با اين حرف‌ها کوچک نمي‌شود. من اقداماتي کرده‌ام و نامه براي آقاي نوري در تهران نوشته‌ام که ايشان هم اقدام کند.

بعد از اتمام سخنان نجفي طلاب به منزل سيد صادق روحاني و آقا مرتضي حائري رفتند. شب بعد در نماز مغرب وعشاء در مسجد اعظم گفته شد که آقاي حائري سخنراني مي‌کند ولي حائري به طور ايستاده پاي منبر چند کلمه صحبت کرد و اظهار داشت: صلاح نيست ما در مسجد اعظم سخنراني کنيم چون اينجا را هم مثل مدرسه فيضيه مي‌گيرند. اگر بنا باشد صحبت کنيم در جاي ديگر صحبت خواهيم کرد والسلام.
به محض اتمام سخنراني حائري شعار درود بر خميني ـ مرگ بر اين حکومت يزيدي شروع شد و مردم از مسجد به طرف خيابان موزه بيرون آمدند. جلوي درب مسجد مأموران آماده بودند. طلبه‌ها به محض مشاهده مأموران با دست به طرف آنها اشاره کرده و فرياد مي‌زدند مزدور برو گمشو. در تظاهرات آن شب به عنوان اعتراض حدود 100 روزنامه اطلاعات را پاره کردند و در ضمن به عنوان اعتراض نسبت به توهيني که در روزنامه اطلاعات به (آيت الله) خميني شده بود کليه درس‌هاي حوزه تعطيل بود.»

گزارش روز دوم؛ 19 دي ماه 1356
«مانند روز هجدهم به عنوان اعتراض نسبت به مقاله روزنامه اطلاعات که به] آيت الله [ خميني اهانت کرده بود، درس‌هاي حوزه علميه قم تعطيل بود و بازار قم و مغازه‌هاي اطراف بازار و اکثر مغازه‌هاي خيابان‌ها تعطيل بودند.
ساعت حدود 10 صبح طلبه‌ها که در مسجد اعظم و مدرسه خان اجتماع کرده بودند بطور دسته جمعي به منزل شيخ هاشم آملي رفتند. (آيت الله) آملي خيلي مختصر و در چند کلمه گفت "ما اين اهانت را محکوم مي‌کنيم و ساکت نمي‌نشينيم. من پيشقدم شده با آيات و مراجع دور هم مي‌نشينيم و تصميم مي‌گيريم که چه بايد بکنيم. حرف‌هايي داريم که در اينجا صلاح نيست بگويم. ما کارهاي شما را تحسين مي‌کنيم. همه شما را دوست داريم. به خاطر شماهاست که ما را مي‌شناسند".
شما هم متحد باشيد. پس از سخنراني ] آيت الله [ آملي طلاب به منزل علامه طباطبايي رفتند و علامه طي چند کلمه برنامه دولت را در اين مورد محکوم کرد. سپس ] آيت الله [ شيخ محمد يزدي رشته صحبت را به دست گرفته و گفت "چرا احساسات مردم را نديده مي‌گيرند آيا نمي‌دانند مردم بيدار هستند. يک نفر مجهول الهويه مقاله‌اي در روزنامه اين مملکت مي‌نويسد و يا در روزنامه‌هاي قبل اهانت مي‌کردند اينها به ضرر خودشان است".
پس از سخنراني ] آيت الله [ يزدي طلاب از منزل علامه به مدرسه اميرالمؤمنين رفتند و در آنجا آقاي ] آيت الله [ ناصر مکارم شيرازي سخنراني کرد و گفت "بدانيد که در صدر اسلام تاکنون برنامه همين‌طور بوده و به پيغمبران اهانت مي‌کردند تا اين زمان که بر مي‌دارند در يک کاغذ پاره به مرجع بزرگ توهين مي‌کنند. در اينجا به آقاي خميني توهين نشده چون ايشان را همه مي‌شناسند به مراجع ديگر توهين شده زيرا غير از ايشان سايرين را جزو خودشان مي‌دانند پس به ما توهين شده است".
وي اضافه کرد "بياييد متحد باشيم و دست بدست هم بدهيم اگر قرار باشد بميريم همه با هم بميريم و اگر هم زنده باشيم با هم زنده باشيم" و سپس نوشته روزنامه را محکوم کرد. بعد از سخنراني مکارم طلاب به منزل وحيد خراساني رفتند. در آنجا ابتدا هادي مروي داماد خزعلي صحبت کرده و از مقامات دولت خواست نويسنده مقاله را محاکمه کنند بعد وحيد خراساني شروع به صحبت کرد و در ضمن "صحبت خميني را تشبيه به نور کرد که اگر کسي پا روي نور بگذارد نور خاموش نمي‌شود" و سپس شعري خواند که مفهومش اين بود که آب دريا به دهان سگ نجس نمي‌شود.
پس از سخنراني ] آيت الله [ وحيد طلاب از منزل وي بيرون آمده به طرف بازار حرکت کردند و چون ظهر شده بود و مأموران هم بازار را محاصره کرده بودند عده‌اي داخل بازار شدند و از درب ديگر بيرون آمدند و عد‌ه‌اي هم داخل بازار نرفتند و در خيابان پراکنده شدند.
ساعت 4 بعد از ظهر طلاب که مجددا درمسجد اعظم و مسجد خان اجتماع کرده بودند به طرف خيابان ارم و صفائيه حرکت کرده و به منزل حسين نوري رفتند.
درآنجا ] آيت الله [ نوري همداني سخنراني کرده و گفت: اگر در جرايد اين قبيل حرف‌ها تکرار شود مراجع تصميم جدي خواهند گرفت. پس از سخنراني نوري مردم از منزل وي بيرون آمده و در خيابان شروع به راهپيمايي کردند. نزديک چهار راه ارم که رسيدند چند نفر شروع کردند به شکستن شيشه‌هاي بانک صادرات و حمله کردند به حزب رستاخيز و اتومبيل‌هايي که جلوي حزب پارک شده بود و اتومبيل پليس که جلوي کلانتري يک ايستاده بود و آنها را با سنگ و چوب شکستند.
دراين وقت مأموران به جمعيت حمله کردند و مردم هم مقاومت کرده با سنگ و چوب به مأموران حمله کردند. مأموران ناچار شدند که تيراندازي کنند. با اينکه مأموران مرتب تيراندازي مي‌کردند ولي طلبه‌ها متفرق نمي‌شدند و همچنان شعار مي‌دادند و به طرف مدرسه خان مي‌آمدند. نزديک چهار راه مدرسه خان ژاندارم‌ها رسيدند و با سنگ و چوب به طلاب‌ها حمله کردند. در اينجا طلاب شعار مرگ بر خاندان پهلوي را شروع کرده و از داخل گذرخان به طرف محلات داخل شهر رفتند.»


گزارش روز سوم؛ 20 دي ماه 1356

«حدود ساعت 8 صبح جاري آيت الله گلپايگاني در بيمارستان گلپايگاني حاضر و از مجروحين عيادت نموده است.
اعلاميه ‌اي به امضا جوانان مسلمان مبني بر تشکر و سپاسگذاري از بازاريان که به حمايت از تظاهر کنندگان بازار را تعطيل کرده‌اند کپي شده در مدرسه‌خان و بازار در تعداد معدودي توزيع گرديده است.
تلفن‌هاي ناشناسي که به بانک ملي و دادگستري و آموزش و پرورش شده مبني بر اينکه کارمندان را مرخص کنيد زيرا در ادارات مذکور بمب نصب شده و اضافه شده که از شهرباني تلفن مي‌کنند.
تحريکات شديدي به وسيله شيخ محمد يزدي مبني بر راهپيمايي و ترک نماز آيات و تعطيل بازار آذربايجان و اصفهان به حمايت از روحانيون تلگرافي به وسيله شريعتمداري و گلپايگاني ارسال شد.
تجمع آيات] عظام [ در منزل آيت الله شريعتمداري به منظور اتخاذ تصميم در زمينه وقايع اخير که جلسه هنوز تشکيل است.

به قرار اطلاع تأييد نشده قرار است مهندس بازرگان جهت رسيدگي به وضع کشته شدگان و مجروحين وقايع اخير قم با نماينده صليب سرخ بين المللي درتهران تماس حاصل نمايد.
تجمع حدود هزار نفر درجلوي بيمارستان‌هاي نکويي و کامکار و گلپايگاني به منظور اخذ جنازه‌هاي مقتولان که با مداخله پليس متفرق گرديدند.
در حال حاضر حدود 2 هزار نفر در کوچه‌هاي اطراف منزل آيت الله گلپايگاني تجمع و مبادرت به دادن شعارهاي مضره نموده و از گلپايگاني درخواست تحويل جنازه‌هاي مقتولان را مي‌نمايند که به محض مواجهه با پليس درکوچه‌هاي فرعي متفرق و مجددا اجتماع مي‌نمايند که اين عمل تاکنون بيش از ده نوبت تکرار شده است.
سه برگ اعلاميه تحت مضامين 1) فردا ساعت 8 صبح بازار تهران را فراموش نفرمائيد 2) ساعت سه بعد از ظهر روز جاري درمنزل شيخ حسين نوري جمع شويد 3) الساعه به منزل آيت الله گلپايگاني مراجعه نماييد در مدرسه خان و بعضي نقاط ديگر الصاق گرديده است.
تعداد تظاهرکنندگان در حال حاضر که به طور موضعي عمل مي‌نمايند متجاوز از 5 هزار نفر است. به وسيله مأموران انتظامي تا ساعت 13 دو نفر طلبه مظنونا بازداشت شده‌اند.
کليه مغازه‌هاي واقع در بازار و اغلب مغازه‌هاي خيابان‌هاي قم طي روز جاري تعطيل بوده است.طي روز جاري پليس جهت مقابله با تظاهرکنندگان منحصرا از گاز اشک آور استفاده و تا اين ساعت تيراندازي به عمل نيامده و تلفاتي گزارش نشده است.»
قيام 19 دي مردم قم نخستين تظاهرات گسترده و شکوهمند مردم مسلمان ايران بر ضد رژيم پهلوي، پس از قيام 15 خرداد 1342بود؛ به عبارت ديگر پس از 14 سال، مردم انقلابي ايران، بار ديگر با روحيه‏اي انقلابي و عزمي استوار، فرياد درود بر خميني سر دادند.
اين واقعه تاثيرگذار تاريخي، سرآغاز مرحله نوين انقلاب اسلامي به رهبري امام خميني(ره) عليه نظام استبدادي و استکباري پهلوي بود.
پس از قيام 19 دي رخدادهاي سلسله‌واري در سراسر کشور صورت گرفت که در نهايت به 17 شهريور 57 و چند ماه بعد به 22 بهمن و پيروزي انقلاب اسلامي منجر شد؛ اينجاست که معناي "الطاف خفيه اي" که بنيان گذار کبير انقلاب اسلامي پس از در گذشت فرزندشان از آن ياد مي کنند، آشکار مي شود.


٠٨:٤٤ - چهارشنبه ١٩ دی ١٣٩٧    /    شماره : ٥٢٩٠    /    تعداد نمایش : ٤٧


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





© Jbf-ar.org . All rights reserved.